Jordania w pigułce

Oficjalna nazwa

Jordańskie Królestwo Haszymidzkie, po arabsku Al-Mamlaka al-Urdunnijja al-Haszimijja. Na co dzień kraj nazywa się po prostu Jordanią, po arabsku Al-Urdunn. Nazwa pochodzi od rzeki Jordan, która płynie wzdłuż zachodniej części kraju, a określenie „haszymidzkie” odnosi się do rodziny królewskiej.

Stolica

Amman — największe miasto i ośrodek władzy, biznesu i kultury. Zbudowano go na szeregu wzgórz, zwanych dżabalami, na północnych wyżynach, na wysokości mniej więcej od 700 do 1100 metrów. W starożytności miasto znane było jako Rabbat Ammon, a później jako Filadelfia.

Powierzchnia

Około 89 300 kilometrów kwadratowych, co czyni Jordanię mniej więcej tak dużą jak Portugalia czy Austria. Większość tego obszaru to pustynia, a przeważająca część ludności mieszka na stosunkowo wąskim pasie wyżyn i dolin na zachodzie i północy kraju.

Ludność

Według najnowszych szacunków około 11 milionów osób lub więcej. Społeczeństwo jest młode i w przeważającej mierze miejskie, a w aglomeracji Ammanu mieszka duża część wszystkich mieszkańców. Liczby zmieniają się z czasem, więc najaktualniejsze dane podają oficjalne statystyki.

Język urzędowy

Językiem urzędowym jest arabski. Mówiony jordański arabski należy do rodziny dialektów lewantyńskich, bliskich dialektom krajów sąsiednich, a współczesny standardowy arabski używany jest w piśmie, wiadomościach i sytuacjach oficjalnych. Angielski jest powszechnie używany, zwłaszcza w miastach, na uczelniach, w hotelach i miejscach turystycznych, i uczy się go w szkołach.

Waluta

Dinar jordański (JOD), często zapisywany jako JD. Jeden dinar dzieli się na 100 kirszy, zwanych też piastrami, lub na 1000 filsów. W powszechnym użyciu są zarówno banknoty, jak i monety, a ceny w sklepach i restauracjach podaje się zwykle w dinarach. Bankomaty łatwo znaleźć w miastach i większych miejscowościach.

Strefa czasowa

UTC+3 przez cały rok. Jordania nie zmienia czasu między latem a zimą, więc różnica czasu względem krajów stosujących czas letni zmienia się o godzinę w zależności od pory roku. Planując rozmowy lub przesiadki lotnicze, sprawdź aktualną różnicę czasu względem swojego kraju.

Międzynarodowy numer kierunkowy

+962. Dzwoniąc do Jordanii z zagranicy, wybierz międzynarodowy prefiks swojego kraju, następnie 962, a potem numer lokalny bez pierwszego zera. Numery komórkowe w Jordanii zaczynają się zwykle od 07 przy wybieraniu krajowym, a numery stacjonarne — od kodu regionalnego, takiego jak 06 dla Ammanu.

Domena internetowa

Krajową domeną najwyższego poziomu Jordanii jest .jo. Strony instytucji rządowych, uczelni i wielu firm mają adresy kończące się na .gov.jo, .edu.jo lub .com.jo, obok domen międzynarodowych, takich jak .com i .org. Oficjalne informacje dla odwiedzających publikowane są często na stronach z końcówką .gov.jo.

Ruch drogowy

Obowiązuje ruch prawostronny, a większość samochodów ma kierownicę po lewej stronie. Znaki drogowe na głównych trasach są zwykle dwujęzyczne, po arabsku i po angielsku, co pomaga odwiedzającym, którzy decydują się wynająć samochód. Odległości podaje się w kilometrach, a prędkość w kilometrach na godzinę.

Elektryczność

Standardowe napięcie to 230 woltów przy częstotliwości 50 herców. Wtyczki różnią się w zależności od budynku — spotyka się gniazdka europejskie, brytyjskie i inne, czasem w tym samym hotelu. Uniwersalny adapter podróżny to najprostszy sposób, by być przygotowanym na każde gniazdko.

Numer alarmowy

911 to jednolity krajowy numer alarmowy policji, pogotowia ratunkowego i obrony cywilnej, w tym straży pożarnej i służb ratowniczych. Połączenia są bezpłatne, a numer można wybrać z każdego telefonu, także komórkowego. Dzwoniąc, warto znać nazwę lub adres miejsca, w którym się przebywa.

Niepodległość

Jordania stała się niepodległym królestwem 25 maja 1946 roku. Wcześniej, w 1921 roku, utworzono Emirat Transjordanii ze stolicą w Ammanie. Obecna konstytucja pochodzi z 1952 roku i od tego czasu była kilkakrotnie nowelizowana. Dzień Niepodległości obchodzony jest co roku jako święto państwowe.

Święto narodowe

Dzień Niepodległości, obchodzony co roku 25 maja. To dzień wolny od pracy, gdy w miastach i wioskach powiewają flagi, odbywają się oficjalne uroczystości, pokazy fajerwerków i rodzinne spotkania. Tego dnia narodowe barwy — czerń, biel, zieleń i czerwień — zdobią budynki, samochody i balkony w całym kraju.

Ukształtowanie terenu

Jordania zajmuje około 89 300 kilometrów kwadratowych. Wzdłuż jej zachodniej części biegnie Rów Jordanu, fragment długiego naturalnego uskoku, który ciągnie się na południe aż do Morza Czerwonego. W tej dolinie płynie rzeka Jordan, leżą żyzne pola uprawne i Morze Martwe, którego brzeg jest najniżej położonym lądem na Ziemi. Na wschód od doliny teren wznosi się stromo ku pasmu wyżyn, na których leży większość miast i miasteczek, często na wysokości od 700 do 1200 metrów nad poziomem morza.

Dalej na wschód wyżyny przechodzą w Badiję — rozległą pustynię żwirowych równin, czarnych pól bazaltowych i piaskowca, która zajmuje większą część powierzchni kraju. Na dalekim południu ląd otwiera się na Zatokę Akaba, jedyne wybrzeże Jordanii, z ciepłą wodą i rafami koralowymi. Ponieważ te strefy leżą blisko siebie, podróżny może w ciągu jednego dnia przenieść się z górskiego lasu na pustynię, a stamtąd nad morze.

Skrzyżowanie cywilizacji

Jordania leży tam, gdzie od starożytności krzyżowały się szlaki łączące Afrykę, Arabię, Mezopotamię i świat śródziemnomorski. Przez jej doliny i płaskowyże przechodziły karawany z kadzidłem, przyprawami i tkaninami, a pielgrzymi, kupcy i uczeni przez wieki podążali tymi samymi drogami. Każda kultura pozostawiła swój ślad — od neolitycznych wiosek i twierdz z epoki żelaza po nabatejskie grobowce, rzymskie ulice, bizantyjskie kościoły i wczesnoislamskie pałace.

Tę długą historię łatwo dostrzec. W wielu miejscach starożytne kamienie stoją obok współczesnych domów, a wioski noszą nazwy, w których pobrzmiewa ich grecka, rzymska lub arabska przeszłość. Muzea w Ammanie i innych miastach prezentują przedmioty z każdej epoki, a takie miejsca jak Petra, Dżerasz i pustynne zamki pozwalają odwiedzającym przejść przez kolejne warstwy przeszłości.

Ludzie i ich gościnność

Jordańczycy słyną z serdecznego przyjęcia. Odwiedzających często wita się słowami ahlan wa sahlan, czyli „witaj”, i częstuje kawą lub herbatą w sklepie, w domu czy w pustynnym obozie. Gościnność ma głębokie korzenie w tradycjach beduińskich i wiejskich, w których troska o gościa jest sprawą honoru.

Społeczeństwo jest młode, a większość ludzi mieszka w miastach na wyżynach, zwłaszcza w Ammanie, Az-Zarce i Irbidzie. Tworzą je rodziny pochodzenia beduińskiego, wiejskiego i miejskiego, a także społeczności, których przodkowie przybyli z wielu miejsc w ciągu ostatnich dwóch stuleci. Wspólnym językiem jest arabski, a angielski jest powszechnie rozumiany, zwłaszcza w miastach, hotelach i miejscach turystycznych.