Woestijnkastelen
Ten oosten van Amman opent het land zich tot een wijde, stenige woestijn, en daar liggen de zogeheten woestijnkastelen. De meeste stammen uit de Omajjadische tijd, in de zevende en achtste eeuw, en het gaat om badhuizen, jachtverblijven, forten en pleisterplaatsen voor reizigers. Een rondrit langs deze plekken onthult beschilderde muren, raadselachtige gebouwen en een woestijnoase vol vogels.
Woestijnkastelen is een moderne naam voor een groep zeer uiteenlopende gebouwen. Sommige waren buitenverblijven waar Omajjadische prinsen konden jagen, baden, lokale stammen ontmoeten en genieten van de open woestijn. Andere dienden als fort, herberg voor reizigers of landbouwbedrijf. Verschillende werden op oudere Romeinse fundamenten langs oude routes gebouwd. Samen bieden ze een zeldzame kijk op vroegislamitische kunst en architectuur in een spectaculair, leeg landschap.
Het hoogtepunt is Qusayr Amra, een klein badhuis met hal uit het begin van de achtste eeuw, dat in 1985 door UNESCO werd erkend. De binnenmuren en plafonds zijn bedekt met opmerkelijke fresco’s van jachtscènes, muzikanten, dansers, dieren, ambachtslieden en momenten uit het dagelijks leven. In het bad stelt een beschilderde koepel de nachthemel voor met sterrenbeelden en tekens van de dierenriem, een van de oudste bewaarde afbeeldingen van de hemel op een koepel.
Qasr Kharana, eenzaam op de vlakte, ziet eruit als een vesting, maar was waarschijnlijk een ontmoetingsplaats of rustplaats. De twee verdiepingen met kamers liggen rond een centrale binnenplaats, en een beschilderde inscriptie binnen dateert uit het begin van de achtste eeuw. Verder naar het noorden begon Qasr al-Hallabat als Romeins fort en werd het later omgevormd tot een elegant Omajjadisch complex met mozaïeken en een moskee, met in de buurt het badhuis van Hammam as-Sarah.
Aan het oostelijke eind van de rondrit ligt Azraq, een woestijnoase. Het Fort van Azraq, gebouwd van zwart basalt, dateert in zijn huidige vorm vooral uit de dertiende eeuw, op fundamenten die teruggaan tot de Romeinse tijd. In de buurt beschermt het Azraq Wetland Reserve poelen en moerassen die trekvogels aantrekken, en houten vlonderpaden leiden door het riet. Het Shaumari Wildlife Reserve, een kort stukje rijden naar het zuiden, werd opgericht om de Arabische oryx en andere woestijndieren te helpen terugkeren.
Hoogtepunten
- 1De fresco’s en de beschilderde dierenriemkoepel van Qusayr Amra
- 2De massieve, raadselachtige muren van Qasr Kharana
- 3Qasr al-Hallabat en het badhuis van Hammam as-Sarah
- 4Het Fort van Azraq van zwart basalt
- 5Vogels kijken vanaf de vlonderpaden van het Azraq Wetland Reserve
- 6Arabische oryxen in het Shaumari Wildlife Reserve
Veelgestelde vragen
Wat zijn de woestijnkastelen van Jordanië?
De woestijnkastelen zijn een groep gebouwen in de oostelijke woestijn, de meeste gebouwd door de Omajjadische kaliefen in de zevende en achtste eeuw. Ondanks de naam waren veel ervan geen militaire burchten, maar paleizen, badhuizen, jachtverblijven, karavaanstations en landbouwlandgoederen. Samen laten ze de kunst, de architectuur en het dagelijks leven van de vroege islamitische heersers zien.
Welke woestijnkastelen zijn het meest de moeite waard?
Qusayr Amra, UNESCO-werelderfgoed, is het hoogtepunt, met opmerkelijke muurschilderingen van jachttaferelen, muzikanten en de sterrenhemel. Qasr al-Kharana lijkt het meest op een vesting en is heel goed bewaard. Qasr al-Azraq, gebouwd van zwart basalt, diende als uitvalsbasis voor T. E. Lawrence. Ook Qasr al-Hallabat en het badhuis van Hammam as-Sarah zijn de moeite waard.
Kun je de woestijnkastelen op één dag vanuit Amman bezoeken?
Ja. Een populaire rondrit gaat vanuit Amman oostwaarts naar Qasr al-Kharana en Qusayr Amra, verder naar Azraq, en via Zarqa terug langs Qasr al-Hallabat. De hele rondrit is ongeveer 250 kilometer en neemt, inclusief de bezoeken, het grootste deel van een dag in beslag. Vertrek vroeg, vooral in de warmere maanden, en overweeg het Azraq Wetland Reserve toe te voegen.
Hoe kom je zonder auto bij de woestijnkastelen?
Het openbaar vervoer naar de woestijnkastelen is zeer beperkt, en de sites liggen ver uit elkaar. De eenvoudigste opties zijn om in Amman voor een dag een taxi of privéchauffeur te huren of mee te gaan met een georganiseerde tour. Spreek de route, de sites en de duur van de trip duidelijk af voordat je vertrekt.
Wat neem je mee op een tocht langs de woestijnkastelen?
Neem veel water, snacks, een hoed, zonnebril en zonnebrandcrème mee, want behalve in Azraq zijn er onderweg weinig voorzieningen. Vertrek met een volle tank als je zelf rijdt. Neem in de winter een warme laag mee, want het kan in de woestijn koud en winderig zijn. Een verrekijker is handig als je het moerasreservaat wilt bezoeken.
Is de tocht langs de woestijnkastelen geschikt voor kinderen?
Ja, al hoort er veel rijden bij. Kinderen vinden de beschilderde muren van Qusayr Amra, de torens van Qasr al-Kharana en de basalten poorten van Qasr al-Azraq vaak leuk. Onderbreek de reis met een stop bij het Azraq Wetland Reserve of het Shaumari Wildlife Reserve, waar ze vogels en dieren kunnen zien.
Reis verder
01Petra
Een Nabateese stad, uitgehouwen in roze-rode rotswanden en bereikbaar via een smalle, kronkelende kloof die uitkomt bij de Schatkamer.
02Wadi Rum
Een uitgestrekte woestijn van rood zand, torenhoge zandsteenbergen en stille dalen, waar bedoeïenenkampen oplichten onder een schitterende sterrenhemel.
03Dode Zee
Drijf moeiteloos in mineraalrijk water op het laagste punt op land, omlijst door goudkleurige bergen en zacht avondlicht.
04Jerash
Een van de best bewaarde Romeinse provinciesteden ter wereld, met zuilenstraten, grote tempels en theaters tussen groene heuvels.
05Amman
Een stad van witte steen, uitgespreid over heuvels, waar Romeinse ruïnes, levendige markten en moderne cafés dezelfde straten delen.
06Salt
Een heuvelstadje van honingkleurige steen, door UNESCO geëerd om zijn lange traditie van tolerantie en warme gastvrijheid.
07Akaba
De enige kuststad van Jordanië, waar het warme water van de Rode Zee kleurrijke koraalriffen verbergt, op een paar passen van de oever.
08Wadi Mujib
Waad en zwem door een torenhoge zandsteenkloof naar een bulderende waterval, in het laagstgelegen natuurreservaat op aarde.