Devletin Yapısı

Anayasa ve monarşi

Ürdün Haşimi Krallığı Anayasası 1952'de kabul edilmiş ve o zamandan beri birçok kez değiştirilmiştir. Devletin biçimini, kurumlarının yetkilerini ve vatandaşların hak ve ödevlerini tanımlar. Anayasaya göre Ürdün irsî bir monarşidir ve taht Haşimi kraliyet ailesi içinde el değiştirir.

Kral, devletin başıdır. Anayasa Kral'a, başbakanı atamak, yasaları onaylamak ve silahlı kuvvetlerin başkomutanı olmak gibi bir dizi görev verir. Hüküm süren hükümdar, 1999'dan beri tahtta bulunan Kral II. Abdullah'tır. Anayasa ayrıca tahtın varisi olarak bir Veliaht Prens'i öngörür.

Yürütme: Bakanlar Kurulu

Yürütme yetkisi, Başbakan'ın başkanlık ettiği Bakanlar Kurulu aracılığıyla kullanılır. Başbakan ve bakanlar kraliyet kararnamesiyle atanır. Her bakan eğitim, sağlık, turizm, ulaştırma ya da su gibi belirli bir alandan sorumlu bir bakanlığa başkanlık eder. Bakanlar Kurulu devletin günlük işlerini yürütür, kanun tasarılarını ve devlet bütçesini hazırlar.

Anayasaya göre Bakanlar Kurulu, Temsilciler Meclisi'ne karşı ortaklaşa sorumludur; her bakan ayrıca kendi bakanlığının çalışmalarından sorumludur. Devlet daireleri ve kamu kurumları politikaları ülke genelinde uygular; eğitim, sağlık ve nüfus kaydı gibi pek çok hizmet her vilayetteki bölge müdürlükleri aracılığıyla sunulur.

Yasama: Millet Meclisi

Yasama yetkisi, Arapçada Meclisü'l-Ümme, yani Millet Meclisi olarak bilinen Parlamento ile Kral'a birlikte aittir. Parlamento iki meclisten oluşur. Meclisü'l-Ayan denen Senato üst meclistir ve üyeleri Kral tarafından atanır. Meclisü'n-Nüvvab denen Temsilciler Meclisi ise alt meclistir ve üyeleri genel seçimlerde vatandaşlar tarafından seçilir.

Kanun tasarıları, kraliyet onayına sunulmadan önce her iki mecliste görüşülür ve oylanır. Parlamento ayrıca genel devlet bütçesini inceler ve onaylar; Temsilciler Meclisi üyeleri bakanlara soru yöneltebilir. Her meclisin kendi başkanı ve daimî komisyonları vardır. Anayasa, senatör sayısının milletvekili sayısının yarısını aşamayacağını belirler.

Yargı

Anayasa yargıyı bağımsız bir erk olarak tanımlar. Mahkemeler üç ana türde örgütlenmiştir. Hukuk ve ceza davalarına bakan nizami mahkemeler; ilk derece mahkemelerini, istinaf mahkemelerini ve bu sistemin en yüksek mahkemesi olan Temyiz Mahkemesi'ni kapsar. İdare mahkemeleri ise kamu kurumlarının aldığı kararları denetler.

Dinî mahkemeler evlilik, boşanma ve miras gibi kişi hâlleriyle ilgili konulara bakar. Müslümanlar için bunlar şer'i mahkemelerdir; tanınmış Hristiyan toplulukları için ise ilgili kiliselerin meclisleridir. Özel mahkemeler belirli alanlar için kanunla kurulur. 2012'den beri bir Anayasa Mahkemesi, kanunların ve yönetmeliklerin anayasaya uygunluğunu inceler ve anayasa hükümlerini yorumlar.

Yerel yönetim

Ürdün idari açıdan, Arapçada muhafazat denen 12 vilayete ayrılır. Her vilayetin başında hükümet tarafından atanan bir vali bulunur; vilayetler de elviye denen ilçelere ve bucaklara ayrılır. Vilayetler şunlardır: Amman, İrbid, Zerka, Belka, Mafrak, Ceraş, Aclun, Madaba, Kerek, Tafile, Maan ve Akabe.

Şehirlerde ve kasabalarda sokaklar, pazarlar, parklar ve yapı ruhsatları gibi yerel hizmetlerle ilgilenen belediye meclisleri vardır. Başkent, Büyük Amman Belediyesi tarafından yönetilir. Güneyde ise Akabe Özel Ekonomik Bölge İdaresi, Wadi Rum Koruma Alanı da dahil olmak üzere Akabe şehrini ve çevresini yönetir.