Prowincja Al-Mafrak

Czarna pustynia

Al-Mafrak to jedna z największych pod względem powierzchni prowincji, a większość jej obszaru należy do Badiji. Na zachodzie, w pobliżu miasta Al-Mafrak, teren to łagodnie falująca równina, na której uprawia się zboża i warzywa. Dalej na wschód leży Harrat asz-Szam, wielkie pole bazaltowe powstałe w wyniku dawnych erupcji wulkanicznych, gdzie czarne kamienie pokrywają ziemię, jak okiem sięgnąć. Na dalekim wschodzie sezonowe zbiorniki i suche koryta rzek, zwane wadi, zbierają rzadkie zimowe deszcze i przyciągają dzikie zwierzęta oraz ptaki wędrowne.

Miasto Al-Mafrak i okoliczne miejscowości

Nazwa Al-Mafrak oznacza rozstaje dróg, a miasto wyrosło tam, gdzie spotykały się szlaki na północ, na wschód i w głąb pustyni. Na początku XX wieku stało się stacją Kolei Hidżaskiej, łączącej Damaszek z Medyną. Dziś to regionalny ośrodek handlu i usług, w którym mieści się Uniwersytet Al al-Bajt. Wokół miasta leżą rolnicze miasteczka i wioski, wiele z domami i murkami polnymi zbudowanymi częściowo z miejscowego czarnego kamienia. Dalej na wschód niewielkie osady rozrzucone są wzdłuż długiej pustynnej drogi.

Bazaltowe miasta i starożytne kościoły

Najbardziej znanym miejscem prowincji jest Umm al-Dżimal, miasto zbudowane niemal w całości z czarnego bazaltu, którego domy, kościoły i zbiorniki na wodę wciąż stoją do imponującej wysokości. Było zamieszkane od czasów rzymskich przez okres bizantyjski i wczesnoislamski, a w 2024 roku wpisano je na listę światowego dziedzictwa UNESCO. We wsi Rihab, na zachód od Al-Mafraku, zachowały się pozostałości wielu bizantyjskich kościołów z mozaikowymi posadzkami. Głęboko na pustyni, obok sezonowego jeziora, stoi Kasr Burku, wczesny fort rozbudowany w okresie Umajjadów, a Dżawa kryje jedno z najstarszych miast regionu.

Przyroda i pustynne krajobrazy

Okolice Burku na dalekim północnym wschodzie to chroniony krajobraz, w którym pustynne jezioro, napełniane przez zimowe powodzie, przyciąga ptaki wodne i pozwala przetrwać rzadkim roślinom. Na otaczającej pustyni żyją lisy, zające i wiele gatunków jaszczurek. Bliżej Al-Mafraku równiny na krótko zielenią się po zimowych deszczach, a wczesną wiosną usiane są drobnymi dzikimi kwiatami. Otwarte niebo i ciemne noce pustyni wschodniej sprawiają też, że to doskonałe miejsce do obserwacji gwiazd. Ponieważ odległości są duże, a usług niewiele, wyprawy w głąb pustyni najlepiej odbywać z doświadczonym miejscowym przewodnikiem.

Codzienne życie, pasterstwo i kuchnia

Rolnictwo i pasterstwo wciąż odgrywają w prowincji dużą rolę. Owce i kozy pasą się na równinach, a z ich mleka robi się jogurt, ser, klarowane masło i dżamid, czyli suszony jogurt używany do mansafu. W ostatnich dekadach wody podziemne pozwoliły rozprzestrzenić gaje oliwne i farmy warzywne na części skraju pustyni. Beduińska gościnność jest w centrum lokalnego życia: gości wita się gorzką kawą arabską i często zaprasza do wspólnego posiłku. Na targach w mieście Al-Mafrak sprzedaje się miejscowy nabiał, zboże i świeże produkty z okolicznych gospodarstw.

Najciekawsze atrakcje

• 1Umm al-Dżimal, miasto z czarnego bazaltu
• 2Bizantyjskie kościoły Rihab
• 3Kasr Burku i jego pustynne jezioro
• 4Pola bazaltowe Harrat asz-Szam
• 5Starożytne miasto Dżawa
• 6Rozgwieżdżone niebo nad pustynią wschodnią

Najczęściej zadawane pytania