Gouvernement Mafraq

De zwarte woestijn

Mafraq is qua oppervlakte een van de grootste gouvernementen, en het grootste deel ervan hoort bij de Badia. In het westen, bij de stad Mafraq, is het land een zacht glooiende vlakte waar graan en groenten worden verbouwd. Verder naar het oosten ligt de Harrat al-Sham, een groot basaltveld gevormd door oude vulkaanuitbarstingen, waar zwarte stenen de grond bedekken zover het oog reikt. In het uiterste oosten vangen seizoensgebonden poelen en droge rivierbeddingen, wadi’s genoemd, de zeldzame winterregen op en trekken ze wilde dieren en trekvogels aan.

De stad Mafraq en omliggende plaatsen

De naam Mafraq betekent kruispunt, en de stad groeide op de plek waar routes naar het noorden, het oosten en de woestijn samenkwamen. In het begin van de twintigste eeuw werd het een station aan de Hejazspoorweg, die Damascus met Medina verbond. Tegenwoordig is het een regionaal centrum van markten en voorzieningen en de thuisbasis van de Al al-Bayt University. Rond de stad liggen landbouwplaatsen en dorpen, vaak met huizen en veldmuren die deels van de plaatselijke zwarte steen zijn gebouwd. Verder naar het oosten liggen kleine nederzettingen verspreid langs de lange woestijnweg.

Basaltstadjes en oude kerken

De bekendste bezienswaardigheid van het gouvernement is Umm al-Jimal, een stadje dat bijna volledig van zwart basalt is gebouwd en waarvan de huizen, kerken en waterreservoirs nog tot een indrukwekkende hoogte overeind staan. Het werd bewoond van de Romeinse tijd tot en met de Byzantijnse en vroegislamitische periode, en werd in 2024 op de UNESCO-Werelderfgoedlijst geplaatst. Het dorp Rihab, ten westen van Mafraq, heeft de resten van vele Byzantijnse kerken met mozaïekvloeren. Diep in de woestijn staat Qasr Burqu’, een vroeg fort dat in de Omajjadische tijd werd uitgebreid, naast een seizoensmeer, en Jawa bewaart een van de oudste steden in de regio.

Natuur en woestijnlandschappen

Het gebied van Burqu’ in het uiterste noordoosten is een beschermd landschap waar een woestijnmeer, gevuld door winterse overstromingen, watervogels aantrekt en zeldzame planten laat groeien. In de omliggende woestijn leven vossen, hazen en vele soorten hagedissen. Dichter bij Mafraq worden de vlakten na de winterregen korte tijd groen, en in het vroege voorjaar zijn ze bezaaid met kleine wilde bloemen. De open hemel en donkere nachten van de oostelijke woestijn maken het ook een uitstekende plek om naar de sterren te kijken. Omdat de afstanden groot zijn en er weinig voorzieningen zijn, kun je tochten diep de woestijn in het best maken met een ervaren plaatselijke gids.

Dagelijks leven, veeteelt en eten

Landbouw en veeteelt blijven in het hele gouvernement belangrijk. Schapen en geiten grazen op de vlakten, en van hun melk worden yoghurt, kaas, ghee en jameed gemaakt, de gedroogde yoghurt die in mansaf wordt gebruikt. In de afgelopen decennia heeft grondwater ervoor gezorgd dat olijfgaarden en groentebedrijven zich over delen van de woestijnrand hebben verspreid. Bedoeïenengastvrijheid staat centraal in het plaatselijke leven: gasten worden verwelkomd met bittere Arabische koffie en worden vaak uitgenodigd om een maaltijd te delen. Op de markten in de stad Mafraq worden plaatselijke zuivelproducten, graan en verse producten van de omliggende boerderijen verkocht.

Hoogtepunten

• 1Umm al-Jimal, het stadje van zwart basalt
• 2De Byzantijnse kerken van Rihab
• 3Qasr Burqu’ en zijn woestijnmeer
• 4De basaltvelden van de Harrat al-Sham
• 5De antieke stad Jawa
• 6Sterrenhemels boven de oostelijke woestijn

Veelgestelde vragen