عین موسی: چشمه‌ی موسی بر دروازه‌ی پترا

قصه آن‌گونه که سنت روایت می‌کند

هم کتاب مقدس و هم قرآن روایت می‌کنند که حضرت موسی قومش را از میان بیابان گذر داد و آنان در سرزمینی خشک از تشنگی رنج بردند. خداوند به موسی فرمان داد که با عصایش بر سنگی بزند و آب از دل سنگ جوشید. قرآن از دوازده چشمه سخن می‌گوید که از آن سنگ روان شد، یکی برای هر قبیله، تا هر گروه آبشخور خود را بشناسد.

سنت محلی بر این است که این رویداد همین‌جا، در دره‌ی بالای پترا، رخ داده است. چشمه «عین موسی»، یعنی چشمه‌ی موسی، نام گرفت و همه‌ی دره نام او را بر خود گذاشت. برای مردمی که در سرزمینی زندگی می‌کنند که هر قطره‌ی آبش ارزش دارد، آسان می‌توان فهمید چرا این قصه قرن‌ها با چنین مهری بازگو شده است.

کوه هارون در افق

قصه‌ی موسی در این منطقه با برادرش هارون ادامه می‌یابد. به روایت سنت، هارون درگذشت و بر کوهی بلند مشرف بر پترا به خاک سپرده شد که «جبل هارون»، یعنی کوه هارون، نام دارد. بر قله‌ی آن زیارتگاهی کوچک با گنبدی سفید ایستاده که از بسیاری از دیدگاه‌های چشم‌انداز پترا پیداست. زیارتگاه کنونی از دوره‌ی ممالیک، حدود سده‌ی چهاردهم، به جا مانده و بر جای بناهایی قدیمی‌تر ساخته شده است. پایین‌تر از قله، باستان‌شناسان بقایای صومعه‌ای بیزانسی را بررسی کرده‌اند؛ نشانه‌ای از اینکه زائران مدت‌ها پیش از آنکه زیارتگاه شکل امروزی‌اش را بیابد، از این کوه بالا می‌رفتند.

جدا کردن ایمان، سنت و تاریخ

در سراسر منطقه چند جا هست که سنت‌های گوناگون آن‌ها را به معجزه‌ی آب پیوند می‌دهند و مورخان نمی‌توانند تأیید کنند که این رویداد کجا رخ داده است. آنچه با اطمینان می‌توان گفت این است که عین موسی از مهم‌ترین چشمه‌های منطقه‌ی پتراست و برای نسل‌های بسیاری از مردم محلی، با هر آیینی، مقدس بوده است. این چشمه جایگاه روشنی در تاریخ پترا هم دارد. نبطیان آب آن را مهار کردند و از راه آبراهه‌ها و لوله‌های سفالی به سوی شهرشان بردند که برخی از آن‌ها هنوز در امتداد دیواره‌های سیق دیده می‌شود. بی این چشمه، شهر بزرگِ دل صخره‌ها به‌دشواری می‌توانست وجود داشته باشد.

بازدید از چشمه و کوه

عین موسی در ورودی بالایی شهرک وادی موسی، کنار جاده‌ای قرار دارد که از فلات بلند پایین می‌آید. بنایی کوچک و گنبددار روی چشمه ساخته شده و می‌توانید ببینید آب از آن بیرون می‌ریزد. بازدیدش فقط چند دقیقه طول می‌کشد و ارزش دارد در راه رفتن به پترا یا بازگشت از آن توقفی کنید.

بالا رفتن از جبل هارون پیاده‌رویی طولانی و طاقت‌فرساست که از مرکز پترا بیشترِ یک روز را می‌گیرد و بهتر است با راهنمای محلی انجام شود. زیارتگاه جای نیایش است؛ پس بازدیدکنندگان باید پوشیده لباس بپوشند و آرام رفتار کنند. منظره‌ی کوه‌ها و صحرا از فراز قله از زیباترین چشم‌اندازهای اردن است.

پرسش‌های پرتکرار