استان زرقا
استان زرقا درست در شمال شرقی امان، پیرامون یکی از بزرگ‌ترین شهرهای اردن، آغاز می‌شود و تا دوردست صحرای شرقی امتداد می‌یابد. فراتر از منطقه‌ی شهری شلوغ، دشت‌های پهناور بازالتی و سنگ‌ریزه‌ای، واحهی ازرق و برخی از چشمگیرترین بناهای اوایل اسلام در منطقه قرار دارند.
از دره‌ی رود تا صحرای باز
این استان نامش را از رود زرقا گرفته است؛ دومین شاخه‌ی بزرگ رود اردن که در روزگار باستان «یبوق» نام داشت. بخش بالایی آن از میان شهر می‌گذرد و سپس به سوی غرب و دره‌ی اردن می‌پیچد. در شرق شهر، چشم‌انداز به‌سرعت به بادیه تبدیل می‌شود؛ صحرایی پهناور از دشت‌های سنگ‌ریزه‌ای، تپه‌های کم‌ارتفاع و پهنه‌های بازالت تیره. در میانه‌ی این سرزمین خشک، حوضه‌ی ازرق قرار دارد؛ جایی که آب‌های زیرزمینی روزگاری برکهها و مرداب‌های بزرگی را سیراب می‌کردند و تنها واحهی واقعی صحرای شرقی و منزلگاهی برای مسافران و پرندگان را پدید می‌آوردند.
شهر زرقا و شهرک‌هایش
شهر زرقا در سدهی بیستم به‌سرعت رشد کرد و امروز یکی از پرجمعیت‌ترین شهرهای اردن است که پیوندی نزدیک با امان و رصیفه دارد. این شهر کانونی مهم برای صنعت، تجارت و حمل‌ونقل است و بازارهای شلوغ و کارگاه‌ها و کسب‌وکارهای خانوادگی کوچک فراوانی دارد. دانشگاه هاشمی درست بیرون شهر قرار دارد. دورتر در شرق، شهرک کوچک ازرق پیرامون واحه شکل گرفت و از دیرباز محل دیدار کسانی بوده که از صحرا می‌گذشتند، و همچنین توقفگاه طبیعی بازدیدکنندگان قلعه‌ها و ذخیره‌گاه‌های طبیعی نزدیک است.
قلعه‌های صحرایی و میراث اوایل اسلام
بخش شرقی استان چند تا از قلعه‌های صحرایی مشهور را در خود جای داده که بیشترشان را خلفای اموی در سده‌های هفتم و هشتم ساختند. قصیر عمره، گرمابه و تالار پذیرایی کوچکی است که به خاطر نقاشی‌های دیواری چشمگیرش از صحنه‌های شکار، نوازندگان و جانوران و گنبدی که آسمان شب بر آن نقش شده، در فهرست میراث جهانی یونسکو ثبت شده است. قصر حلابات در آغاز دژی رومی بود و بعدها به اقامتگاهی اموی تبدیل شد و گرمابهی حمام الصرح در نزدیکی آن است. در ازرق، دژی از بازالت سیاه در دوران شورش عربی پایگاه زمستانی تی. ای. لارنس بود.
تالاب‌ها و حیات وحش
ذخیرهگاه تالاب ازرق آنچه را از برکهها و مرداب‌های واحه مانده است حفاظت میکند. گذرگاهی چوبی از میان نیزارها و آب‌های باز می‌گذرد؛ جایی که پرندگان مهاجر در بهار و پاییز توقف می‌کنند و ماهی کوچک «کیلی‌فیش ازرق» که در هیچ جای دیگر جهان یافت نمی‌شود، در آب‌هایش زنده مانده است. در همان نزدیکی، ذخیرهگاه حیات وحش شومری برای بازگرداندن جانورانی ساخته شد که از طبیعت اردن ناپدید شده بودند. شناخته‌شده‌ترین ساکنانش اوریکس‌های عربی‌اند که در کنار گورخرهای آسیایی، غزال‌ها و شترمرغ‌ها زندگی می‌کنند. بازدیدکنندگان می‌توانند آن‌ها را در گشت‌های خودرویی همراه راهنما در ذخیرهگاه ببینند.
زندگی روزمره و طعم‌های محلی
زندگی در شهر زرقا کاربردی و پرمشغله است و گرد کار، خانواده و بازار محلی می‌چرخد. نانوایی‌ها، کباب‌فروشی‌ها و شیرینی‌فروشی‌ها در خیابان‌های اصلی صف کشیده‌اند و فلافل، حمص و نان تازه خوراک هر روزه است. در ازرق، رستورانهای کنار جاده برای مسافران گوشت کبابی، غذاهای برنجی و چای پررنگ سرو می‌کنند. جوامع صحرانشین شرق، سنت‌های مهمان‌نوازی بادیه‌نشینان را حفظ کرده‌اند که در آن قهوه‌ی هل‌دار به نشانه‌ی خوشامد به مهمانان تعارف می‌شود. زمستان و بهار دلپذیرترین فصل‌ها برای گشتن در بخش شرقی استان است.
دیدنی‌ها
- 1قصیر عمره و نقاشی‌های دیواری اموی‌اش
- 2قصر ازرق، دژ بازالت سیاه
- 3ذخیرهگاه تالاب ازرق
- 4ذخیرهگاه حیات وحش شومری و اوریکس عربی
- 5قصر حلابات و حمام الصرح
- 6بازارهای شهر زرقا
پرسش‌های پرتکرار
در استان زرقا چه چیزهایی برای دیدن هست؟
بیشتر بازدیدکنندگان برای شرق استان میآیند. آنجا میتوانید قصیر عمره، گرمابهی اموی ثبتشده در یونسکو با دیوارهای نقاشیشده، دژ بازالت سیاه قصر ازرق، قصر حلابات، ذخیرهگاه تالاب ازرق با پرندگانش و ذخیرهگاه حیات وحش شومری، خانهی اوریکس عربی، را ببینید. خود شهر زرقا بیشتر شهری کاری با بازارهای شلوغ و رستورانهای محلی است.
چطور از امان به ازرق برویم؟
ازرق حدود ۱۰۰ کیلومتر در شرق امان است؛ تقریباً یک ساعت و نیم با خودرو. بسیاری از بازدیدکنندگان از بزرگراهی می‌روند که از کنار قصر خرانه و قصیر عمره می‌گذرد تا در راه از قلعه‌ها دیدن کنند، و از مسیر زرقا و از کنار قصر حلابات بازمی‌گردند. حمل‌ونقل عمومی به ازرق محدود است، پس خودروی کرایه‌ای، راننده‌ی دربست یا تور سازمان‌یافته ساده‌ترین گزینه است.
در ذخیرهگاه حیات وحش شومری چه جانورانی را می‌توان دید؟
شومری بیش از همه به اوریکس عربی شهرت دارد؛ بز کوهی سفید صحرایی با شاخ‌های بلند و صاف که پیش از آنکه اینجا پرورش یابد و به طبیعت بازگردانده شود، از طبیعت ناپدید شده بود. این ذخیرهگاه پناهگاه گورخرهای آسیایی، غزال‌ها و شترمرغ‌ها و همچنین روباه‌ها، پرندگان صحرایی و خزندگان است. جانوران معمولاً در گشت‌های خودرویی همراه راهنما دیده می‌شوند و صبح زود یا اواخر بعدازظهر بهترین زمان تماشای آن‌هاست.
آیا هنوز در واحهی ازرق آب هست؟
بخش بزرگی از واحهی اصلی در اواخر سدهی بیستم خشک شد، چون آب حوضه برای تأمین نیاز شهرهای رو به رشد پمپاژ میشد. کارهای حفاظتی بخشی از تالاب را احیا کرده است که اکنون برکهها، نیزارها و مردابهایی را در ذخیرهگاه تالاب ازرق در بر دارد. سطح آب با فصل و از سالی به سال دیگر تغییر میکند و بهار معمولاً بهترین زمان برای دیدن پرندگان مهاجر است.
استان‌های دیگر
استان بلقاء
استان مفرق
استان جرش
استان عجلون
استان مادبا
استان کرک
استان طفیله
