Jerash: de Romeinse stad die onder de aarde sliep

Een stad van duizend zuilen

Het antieke Gerasa groeide in de Romeinse tijd uit tot een rijke en elegante stad. In de tweede eeuw n.C. stond het op zijn hoogtepunt: een lange zuilenstraat geplaveid met steen, een ongewoon ovaal plein, theaters, badhuizen, fonteinen en grote tempels voor Zeus en Artemis. Toen keizer Hadrianus de stad in de winter van 129 op 130 n.C. bezocht, bouwden de burgers ter ere van hem een triomfboog, die bezoekers nog altijd verwelkomt. Het leven in de stad ging eeuwenlang door. In de Byzantijnse tijd werden er veel kerken gebouwd, versierd met fraaie mozaïeken, en de stad bleef bewoond tot in de vroegislamitische tijd.

Geschud en bedolven

In 749 n.C. trof een zware aardbeving de regio en richtte grote schade aan in Gerasa. In de eeuwen daarna slonk de bevolking, en de grote gebouwen stortten langzaam in. Regen spoelde aarde van de heuvels omlaag, en gevallen stenen, grond en opwaaiend stof hoopten zich op over de straten en vloeren. Beetje bij beetje verdween de stad onder de grond. Zuilen stonden half bedolven, en de contouren van tempels en theaters veranderden in begraasde heuvels. Deze deken van aarde verborg de stad, maar beschermde haar ook, en dat is een van de redenen waarom Jerash vandaag zo goed bewaard is.

Herontdekking en opgravingen

In 1806 trok de Duitse reiziger Ulrich Jasper Seetzen door het gebied en herkende hij de ruïnes als het antieke Gerasa. Andere reizigers volgden en beschreven de overeind staande zuilen en bogen. Aan het eind van de negentiende eeuw stichtten Circassische kolonisten naast de ruïnes een nieuw stadje, en het moderne Jerash groeide aan de oostkant van het dal. Systematische opgravingen en restauraties begonnen in de jaren twintig van de twintigste eeuw en gaan sindsdien door, met Jordaanse en internationale teams die samenwerken. Elk seizoen komt er meer van de stad tevoorschijn: straten, winkels, huizen, werkplaatsen en mozaïeken. Een groot deel van Gerasa is nog altijd niet opgegraven.

De wiegende zuilen en een bezoek vandaag

Bij de Tempel van Artemis zijn de hoge zuilen opgebouwd uit gestapelde stenen trommels, en sommige ervan bewegen heel licht in de wind. Plaatselijke gidsen laten dat graag zien door een lepel of een sleutel in een spleet aan de voet van een zuil te steken en bezoekers te laten kijken hoe die zachtjes heen en weer wiegt. Het is een klein wonder dat al generaties lang bezoekers verrukt.

Trek voor Jerash minstens een halve dag uit. Loop door de Boog van Hadrianus, langs de hippodroom, het Ovale Plein op en over de zuilenstraat, en klim dan naar de Tempel van Artemis en de theaters. Lente en herfst zijn de aangenaamste seizoenen, en in de zomer is de stad gastheer van een bekend cultureel festival met muziek en voorstellingen tussen de ruïnes. Goede schoenen, water en een hoed zijn onmisbaar.

Veelgestelde vragen