Kübbe

Kökeni ve hikâyesi

Kibbe ya da kubba olarak da yazılan kübbe, Levant'ın ve komşu bölgelerin ortak mutfak mirasının bir parçasıdır ve pek çok biçimde karşımıza çıkar. Bulguru etle birleştiren temel fikri, bölgenin iki temel gıdasını iyi değerlendirir. Eskiden et ve bulgur büyük bir taş havanda elle birlikte dövülürdü; bu uzun ve ritmik bir işti. Bugün çoğu aşçı kıyma makinesi ya da mutfak robotu kullanıyor; ama kübbe yapmak, özellikle bayramlardan önce ve Ramazan'da, hâlâ çoğu zaman ailece paylaşılan bir iştir.

Malzemeler ve yapılışı

Kabuk, kısa bir süre ıslatılan ve ardından çok yağsız kıymayla, genellikle kuzu ya da dana kıymasıyla, rendelenmiş soğan ve yenibahar, tarçın ve karabiber gibi baharatlarla birlikte yoğrulan ince bulgurdan yapılır. Karışım pürüzsüz ve sıkı bir hamur olana kadar yoğrulur. Aşçılar yakınlarında bir kâse soğuk su bulundurur ve ellerini sık sık ıslatır; bu da hamurun yumuşak kalmasını, kolay biçimlenmesini ve çatlamamasını sağlar.

İç harcı ayrıca hazırlanır: kıyma, doğranmış soğan, baharatlar ve kavrulmuş çam fıstığı ya da cevizle kavrulur. Kübbeye biçim vermek için aşçı küçük bir parça hamur alır, parmağıyla içini oyar ve duvarlar ince ve eşit olana kadar avucunda sabırla çevirir. Oyuğa harç doldurulur, ardından ağzı kapatılır ve uçları sivri bir oval biçimi verilir. Hazırlanan parçalar genellikle çıtırlaşıp koyu altın rengine dönene kadar bol yağda kızartılır.

Nasıl ve ne zaman yenir

Kızarmış kübbe, çoğu zaman humus, salatalar ve yoğurtla birlikte, meze sofrasının bir parçası olarak sıcak ya da ılık servis edilir. Parmaklarla ya da çatalla yenir; bazıları üzerine biraz limon sıkmayı ya da yanında bir kaşık sade yoğurtla yemeyi sever. Kübbe, Ramazan'da iftar sofralarında ve düğünlerde, bayramlarda ve aile buluşmalarında çok sevilir. Dondurucuda iyi saklandığı için pek çok aile önceden büyük miktarlarda hazırlar ve konuk geldikçe gerektiği kadarını kızartır.

Farklı türleri ve Ürdün'de nerede denenir

Kızarmış kübbenin ötesinde çok sevilen birkaç türü daha vardır. Kübbe bil-siniye tepside fırınlanır; kabuk ve iç harcı katları baklava dilimleri hâlinde kesilir. Kübbe labeniye sıcak, sarımsaklı bir yoğurt sosunda pişirilir ve pilavla servis edilir. Bazı haneler kabuğu bulgur ve bal kabağı ya da patatesle yaparak etsiz türler hazırlar. Kızarmış kübbe Amman'daki ve diğer şehirlerdeki pek çok meze lokantasında, tatlı-tuzlu hamur işi dükkânında ve dondurulmuş gıda reyonunda satılır; ama en iyisi ev yapımı kübbe kabul edilir.

Benzer yemekler

Kübbe daha geniş meze geleneğinin bir parçasıdır; bu yüzden onu humus, falafel ve taze bir salatayla deneyin. Yoğurt soslu kübbe, sıcak ekşimsiliğini yine yoğurda dayanan mansafla paylaşır. Ustalık ve ekip çalışması isteyen başka yemekler için tenceresinden tek parça hâlinde çıkarılması gereken maklubeye ya da Ramazan'da elle doldurulan tatlı pankekler katayife göz atın.

Sıkça sorulan sorular