De vrouw van Lot, de zoutpilaar en de grot boven de Dode Zee

Het verhaal van Lot en zijn familie

Het verhaal wordt zowel in de Bijbel als in de Koran verteld, waar Lot bekendstaat als de profeet Lut. Hij woonde tussen de steden van de vlakte bij de Dode Zee, waarvan de bewoners zich aan onrecht hadden overgegeven. Boodschappers kwamen Lot waarschuwen dat de steden verwoest zouden worden, en zeiden hem ’s nachts met zijn familie te vertrekken en niet om te kijken. In het verslag van het boek Genesis keek de vrouw van Lot om naar de brandende steden en veranderde ze in een zoutpilaar. De Koran vertelt dat zij achterbleef bij hen die vernietigd werden. Lot en zijn dochters ontkwamen naar de heuvels, waar ze volgens de traditie in een grot een schuilplaats vonden.

Zoutpilaren en vertellers

De Dode Zee is een van de zoutste wateren op aarde, en wanneer het water verdampt, blijft het zout achter op de rotsen en de oever. Na verloop van tijd slijpen wind en regen de zachte, zoute heuvels uit tot zuilen en figuren. Rond de Dode Zee zijn verschillende van deze natuurlijke pilaren door plaatselijke bewoners en reizigers de vrouw van Lot genoemd, elk een andere kandidaat in een heel oud spel van verbeelding. Het zijn natuurlijke scheppingen van de geologie, en geen ervan kan met enige zekerheid met het verhaal worden verbonden. Toch, wie in dit heldere, stille landschap staat, ziet makkelijk hoe het verhaal en het land elkaar hebben gevormd.

Het klooster bij de Grot van Lot

Op een steile helling bij het stadje Ghor es-Safi, ten zuiden van de Dode Zee, staan de ruïnes van een Byzantijns klooster dat rond een natuurlijke grot werd gebouwd. Christenen uit de Byzantijnse tijd vereerden deze grot als de plek waar Lot en zijn dochters hun toevlucht zochten. Archeologen die de plek vanaf eind jaren tachtig opgroeven, vonden een kerk met mozaïekvloeren en Griekse inscripties die de heilige Lot noemen.

Verschillende inscripties dateren uit de late zesde en de zevende eeuw n.C. Aardewerk dat in en rond de grot werd gevonden, laat zien dat mensen haar al veel eerder gebruikten, in de bronstijd, duizenden jaren voordat het klooster werd gebouwd. De precieze ligging van de steden van de vlakte blijft onbekend, en wetenschappers discussiëren er nog altijd over. De grot laat echter zien hoe diep dit verhaal in het plaatselijke landschap geworteld was.

Een bezoek vandaag

De plek, in het Arabisch bekend als Deir Ain Abata, is bereikbaar via een pad en een lange trap die de helling op klimt. De wandeling is kort maar steil en een groot deel van het jaar heet, dus ga bij voorkeur ’s ochtends, met water en een hoed. Vanaf de top reikt het uitzicht over de akkers van de zuidelijke Jordaanvallei tot aan de Dode Zee. In de buurt toont het Museum op het Laagste Punt op Aarde voorwerpen uit het klooster en uit de wijdere regio, waaronder mozaïeken, aardewerk en oude textiel. Wie beide bezoekt, krijgt het verhaal, het landschap en de geschiedenis in één keer.

Veelgestelde vragen