Het goud van de farao: de legende van de urn op de Schatkamer van Petra

Een schat verborgen in de rots

De plaatselijke naam van het monument vertelt het verhaal al. De bedoeïenen uit de bergen van Petra noemden het Khaznat al-Firaun, de Schatkamer van de Farao. Volgens de plaatselijke legende trok ooit een farao uit Egypte met grote rijkdommen door deze bergen. De tocht door de nauwe kloven was traag en gevaarlijk, dus liet hij met zijn toverkracht dit prachtige bouwwerk uit de rotswand oprijzen en legde hij zijn goud in de urn helemaal bovenaan, waar geen mensenhand het kon bereiken.

In andere versies van het verhaal is de schat van iemand anders. Sommigen zeggen dat het goud toebehoorde aan een roversbende die haar buit hoog in de rots verstopte, anderen spreken van een vergeten koning. Maar in elke versie is de schat dezelfde: verzegeld in de stenen urn, wachtend boven de hoofden van elke reiziger die uit de Siq tevoorschijn komt.

De kogelgaten in de urn

Als de schat in de urn zat, dan moest die vrijkomen zodra de urn brak. Dat eenvoudige idee bracht plaatselijke mannen er jarenlang toe met hun geweren op de top van de gevel te schieten, in de hoop dat een gelukstreffer de steen zou doen barsten en een regen van gouden munten in het zand zou laten neerdalen. Er viel nooit iets, want de urn is uit massieve rots gehouwen en is nooit hol geweest.

Toch lieten de schoten hun sporen na. Met een verrekijker, of zelfs met goede ogen op een heldere ochtend, zie je nog altijd het gehavende oppervlak van de urn. Deze kleine littekens zijn deel geworden van het verhaal van het monument, een herinnering aan hoe een legende ooit bepaalde hoe mensen naar Petra keken. Plaatselijke gidsen wijzen de gaatjes graag aan en vertellen het oude verhaal opnieuw, in hun eigen woorden.

Wat historici en archeologen weten

De Schatkamer werd uitgehouwen door de Nabateeërs, het Arabische volk dat Petra bouwde, waarschijnlijk rond de eerste eeuw v.C. of de eerste eeuw n.C. Geen enkele farao had er iets mee te maken, en er is nooit een schat in gevonden. De meeste wetenschappers denken dat het werd gebouwd als koninklijk graf of gedenkteken, en velen verbinden het met koning Aretas IV, een van de machtigste Nabateese heersers. De gevel, zo’n 40 meter hoog, mengt Nabateese smaak met stijlen uit de Griekse en Romeinse wereld.

In 2003 vonden archeologen bij opgravingen voor de gevel graven onder het huidige maaiveld. Dat toonde aan dat de oorspronkelijke vloer van het plein lager lag dan nu, en dat de Schatkamer deel uitmaakte van een groter grafcomplex. De echte schat van het gebouw, zeggen wetenschappers graag, is de kennis die het bewaart over de Nabateeërs.

De urn vandaag bekijken

De mooiste manier om de Schatkamer te ontmoeten is nog altijd de oudste: door de Siq lopen tot de kloof zich opent en de gevel verschijnt in een streep licht. Kom vroeg in de ochtend, wanneer het plein stil is en de zon de rots begint te raken. Bezoekers mogen de binnenruimte niet in, maar je kunt dicht bij de gevel gaan staan en de uitgehouwen figuren bestuderen. Wil je de urn op ooghoogte zien, volg dan een van de paden die omhoog klimmen naar uitzichtpunten boven de Schatkamer, bij voorkeur met een plaatselijke gids. Van daaruit zijn de kogelgaten beter te zien, en voelt de hele legende ineens heel dichtbij.

Veelgestelde vragen