Ful

Herkomst en verhaal

Tuinbonen, ook wel bruine bonen of fava genoemd, worden in het Midden-Oosten en rond de Middellandse Zee al sinds de oudheid gegeten. Ful medames, het gerecht van langzaam gegaarde tuinbonen, is vooral in Egypte beroemd en wordt in de hele Levant veel gegeten, waar elk land en elke familie een eigen manier van bereiden heeft. In Jordanië is ful een vast onderdeel van de ontbijtcultuur geworden. Het wordt thuis geserveerd en in kleine zaakjes die ook hummus en falafel verkopen, en veel daarvan gaan bij het ochtendgloren open.

Ingrediënten en bereiding

Traditioneel worden gedroogde tuinbonen geweekt en daarna heel langzaam urenlang gestoofd, soms een hele nacht, tot ze zacht en romig zijn. Tegenwoordig gebruiken veel thuiskoks gemakshalve bonen uit blik. De warme bonen worden deels geprakt en op smaak gebracht met citroensap, geperste knoflook, zout en komijn. Er gaat royaal olijfolie overheen. Veel versies voegen gehakte tomaat, peterselie en hete groene of rode peper toe, en sommige een lepel tahinsaus of een paar hele kikkererwten. Het resultaat is aards, fris en troostend.

Hoe en wanneer je het eet

Ful is bovenal een ontbijtgerecht, al wordt het ook op andere momenten van de dag gegeten. Het komt nog warm op tafel in een ondiepe kom en wordt gegeten door het met stukken plat brood op te scheppen. Eromheen staan meestal rauwe ui, verse munt, plakjes tomaat, groene pepers, olijven en ingemaakte groenten, die knapperigheid en frisheid toevoegen. Zoete zwarte thee is de gebruikelijke drank. Op vrijdagochtend halen veel families ful in een afgedekte bak bij een zaakje in de buurt en nemen het mee naar huis om het met hummus en falafel te delen.

Varianten en waar je het proeft in Jordanië

Sommigen houden van bijna gladde ful, anderen van hele bonen die hun vorm houden. De meest voorkomende verschillen zitten in de toppings: puur met citroen en olie, vol met tahin of fris met tomaat en peterselie. Sommige versies zijn behoorlijk pittig. Je vindt ful in kleine ontbijtzaakjes in heel Amman, vooral in het centrum en in drukke wijken, en in elk Jordaans stadje. Die zaakjes zijn op hun best vroeg in de ochtend, wanneer alles vers is gemaakt.

Verwante gerechten

Ful vormt samen met hummus en falafel een ontbijttrio, en de drie worden bijna altijd samen geserveerd. Fatteh, gemaakt met brood, kikkererwten en yoghurt, is een ander populair weekendontbijt. Voor iets eenvoudigers probeer je vers brood met olijfolie en za’atar, of galayet bandora, de warme pan tomaten gegaard met knoflook en peper. Samen laten deze gerechten zien hoeveel van het Jordaanse ontbijt draait om bonen, brood en goede olijfolie.

Veelgestelde vragen