
Manakish
Vroeg in de ochtend vullen buurtbakkerijen in heel Jordanië de straten met de geur van warm brood en geroosterde za’atar. Ronde lappen deeg met kruiden en olijfolie, smeltende kaas of gekruid vlees glijden uit de oven en worden in papier gevouwen voor mensen op weg naar school of werk. Manakish zijn ontbijt op zijn eenvoudigst en best.
Herkomst en de betekenis van de naam
Manakish, ook gespeld als manaqish of manakeesh, is het meervoud van man’ousheh. De naam komt van een Arabisch woord dat ‘graveren’ of ‘kerven’ betekent, en beschrijft hoe de bakker zijn vingertoppen in het deeg drukt om kuiltjes te maken die de topping vasthouden. Platte broden die met een topping worden gebakken, zijn een oude traditie in de Levant, waar ze deel uitmaken van het gedeelde dagelijkse leven. Vroeger maakten families het deeg thuis en brachten het naar de bakker in de buurt om het te laten bakken, een gewoonte die in sommige wijken nog bestaat.
Ingrediënten en bereiding
Het deeg is een eenvoudig gistdeeg van bloem, water, zout en een beetje olie, dat men laat rijzen en dan in bollen verdeelt. Elke bol wordt platgedrukt tot een ronde lap, en de bakker drukt met zijn vingertoppen in het oppervlak. Dan volgt de topping. De klassiekste is za’atar, een mengsel van gedroogde wilde tijm, sumak en sesamzaad, met olijfolie tot een pasta geroerd. Andere favorieten zijn witte kaas, een mengsel van za’atar en kaas, gehakt met tomaat en ui, of een pittige pasta van rode paprika. De broden worden snel gebakken in een zeer hete oven tot de randen goudbruin zijn.
Hoe en wanneer je ze eet
Manakish worden vooral ’s ochtends gegeten, vers en heet uit de oven. Meestal worden ze dubbelgevouwen of opgerold en met de hand gegeten, waardoor ze perfect zijn voor onderweg. Veel mensen doen er voor het vouwen verse tomaat, komkommer, olijven of muntblaadjes in. Thuis kopen families soms een stapel manakish om te delen bij een weekendontbijt met thee. Ze zijn goedkoop en vullend, en daarom populair bij studenten, werkenden en gezinnen.
Varianten en waar je ze proeft in Jordanië
Elke bakkerij heeft een eigen assortiment, maar de meest gekozen soorten zijn za’atar, kaas, een half-om-halfcombinatie, gehakt, en spinazie of andere bladgroenten. Sommige bakkerijen maken ook kleine gesloten pasteitjes die fatayer heten, gevuld met spinazie, kaas of vlees. Je vindt manakish in buurtbakkerijen in elke stad en elk dorp in Jordanië, van Amman tot Irbid, Zarqa en Akaba. Het beste moment is vroeg in de ochtend, wanneer de ovens het drukst zijn en het brood het verst is.
Verwante gerechten
Manakish zijn nauw verwant aan het eenvoudige ontbijt van brood, olijfolie en za’atar, dat dezelfde smaken gebruikt. Shrak, het dunne sajbrood, en taboonbrood, dat voor musakhan wordt gebruikt, zijn twee andere traditionele Jordaanse broden. Voor een complete bakkerij- en ontbijtervaring eet je manakish met een glas zoete thee met salie, of samen met hummus en ful. Een schaaltje olijven en wat verse groenten maken van een eenvoudige stop bij de bakker een volledige maaltijd.
Veelgestelde vragen
Wat zijn manakish?
Manakish zijn ronde platte broden die voor het bakken worden belegd met za’atar en olijfolie, kaas, gehakt of andere toppings. Ze worden in een hete oven gebakken en vers gegeten, meestal gevouwen of opgerold. In Jordanië zijn ze een populair en goedkoop ontbijt dat door buurtbakkerijen wordt verkocht, vooral ’s ochtends.
Wat is za’atar?
Za’atar is de naam van een wild kruid dat op tijm lijkt, en ook van het populaire kruidenmengsel dat ervan wordt gemaakt. Het mengsel combineert het gedroogde kruid met sumak, geroosterd sesamzaad en zout. Voor manakish wordt het met olijfolie gemengd tot een pasta die voor het bakken op het deeg wordt gesmeerd.
Zijn manakish veganistisch?
Manakish met za’atar en olijfolie zijn normaal gesproken veganistisch, want het deeg wordt gemaakt van bloem, water, gist, zout en olie. Versies met kaas zijn vegetarisch maar niet veganistisch, en versies met gehakt zijn geen van beide. Heb je strikte dieetwensen, vraag de bakker dan hoe het deeg wordt bereid.
Hoe spreek je manakish uit?
Manakish spreek je ongeveer uit als ‘ma-na-KIESJ’, met de klemtoon op de laatste lettergreep. Eén brood heet een man’ousheh, ongeveer uitgesproken als ‘man-OE-sje’. Je ziet ook de spellingen manaqish, manakeesh of manaeesh, die allemaal pogingen zijn om hetzelfde Arabische woord in Latijnse letters te schrijven.
Meer gerechten om te ontdekken

Knafeh (kunafa)

Qatayef

Harisseh en basbousa

Arabische koffie (qahwa sada)
Thee met salie

Jameed

Za’atar en olijfolie
